Wpisy

Podsumowanie handlu zagranicznego w 2018 roku

Rok 2017 zakończył się dodatnim bilansem handlu zagranicznego, w przeciwieństwie do roku 2018. Zgodnie z danymi GUS, w 2018 roku odnotowano wzrost zarówno w eksporcie – o 6,5% do 940,4 mld zł, jak i w imporcie – o 9,3% do 961,8 mld zł. Roczna dynamika importu liczona do roku bazowego 2017, była wyższa niż dynamika eksportu. Skutkowało to ujemnym saldem bilansu handlowego na poziomie 21,4 mld zł.

Główne kierunki handlu

Kluczowymi partnerami handlowymi Polski nadal pozostają kraje rozwinięte. 80% wartości eksportu Polski przypada na kraje należące do Unii Europejskiej, a w przypadku importu jest to 60%. Kraje regionu Europy Środkowo-Wschodniej, a także kraje rozwijające się z innych regionów charakteryzują się ujemnym saldem obrotów towarowych z Polską  – odpowiednio 32,7 mld zł i 176,6 mld zł. Z Chin, które zaliczane są do tej drugiej grupy, pochodzi znaczna część polskiego importu, czyli aż 111,6 mld zł. Z kolei Polska nie jest dla Chin znaczącym eksporterem, dlatego występuje deficyt handlu zagranicznego.

Dziesięć krajów z największym obrotem handlowym wyróżnia się jako głównych partnerów handlowych Polski. Są to: Niemcy, Czechy, Wielka Brytania, Francja, Włochy, Holandia, Rosja, Stany Zjednoczone, Szwecja i Węgry. Spośród wymienionych krajów tylko w przypadku eksportu do Włoch nie odnotowano wzrostu.

W ciągu ostatniego roku Polska uzyskała dodatnie saldo 49,5 mld zł w wymianie handlowej z głównym partnerem – Niemcami. Polsko-niemiecka wymiana handlowa odpowiada za 28% całego eksportu i 22% importu Polski. Dużą wartość eksportu odnotowano także do Czech (59,8 mld zł) i do Wielkiej Brytanii (58,2 mld zł).

Sprowadzane przez Polskę towary pochodzą głównie z Niemiec (215,3 mld zł), Chin (111,6 mld zł) i Rosji (70,8 mld zł). Zestawienie zamyka Wielka Brytania, której udział w imporcie wynosi zaledwie 23,3 mld zł. Chiny sprzedają swoje towary zagranicą w niskich cenach, więc innym krajom trudno jest osiągnąć przewagę w tym zakresie. Wzrosło znaczenie Rosji w strukturze importu z 6,4% w 2017 r. do 7,4% w 2018 r.

Pomocą w zakresie internacjonalizacji firm, poprzez finansowanie wchodzenia na nowe rynki, wsparcie większej skali eksportu na wybranych rynkach perspektywicznych, dostosowanie produktu do wymogów marketingowych i prawnych na rynkach docelowych było finansowanie otrzymywane przez przedsiębiorstwa z dotacji unijnych czy Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Flagowy konkurs Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, czyli 3.3.3 Go to Brand.pl, celowy konkurs Programu Operacyjnego Polska Wschodnia, tzn. 1.2 Internacjonalizacja MŚP oraz wiele mniejszych konkursów w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych wspierają polskich przedsiębiorców w działalności eksportowej.

Pierwsze spojrzenie na 2019 rok

GUS udostępnił wstępne wyniki za styczeń 2019, według których na początku tego roku w Polsce odnotowano ujemne saldo handlu zagranicznego (0,2 mld zł). W porównaniu do roku 2018, wzrósł import z krajów rozwijających się i nieznacznie z krajów rozwiniętych. Nastąpiły też zmiany w imporcie według kraju wysyłki w porównaniu z importem według kraju pochodzenia. W przypadku Niemiec udział ten wzrósł o 4,6 p. proc., dla Holandii wzrósł o 1,7 p. proc., dla Belgii był o 1,3 p. proc. wyższy, a dla Rosji było to o 0,6 p. proc. więcej.

Najbardziej wzrósł eksport do Holandii (12%), Wielkiej Brytanii (6,2%) i Francji (5,6%). To sprawiło, że Wielka Brytania zajęła drugie miejsce wśród najważniejszych rynków eksportowych Polski, wyprzedzając Czechy. Tylko nieznaczny wzrost zaobserwowano w przypadku Niemiec (0,6%).

Towarami z Polski, które najczęściej sprzedawano za granicą w styczniu były wyroby przemysłu elektromaszynowego i chemicznego oraz artykuły rolno – spożywcze. Struktura importu wyglądała podobnie do struktury eksportu, przy czym na trzecim miejscu znalazły się wyroby metalurgiczne.

Powyższe wyniki dotyczą tylko jednego miesiąca i na wynik roczny będzie mieć wpływ jeszcze wiele czynników. Można się spodziewać, że firmy które otrzymały dofinansowanie na prowadzenie swojej działalności w ramach konkursu Go to Brand w 2018 roku, będą dzięki temu realizowały więcej zamówień w roku 2019. Dodatkowo, firmy które będą otrzymywały dofinansowanie na bieżący rok, będą aktywnie rozwijać kanały dystrybucji na nowych rynkach. Wobec tego można się spodziewać wzrostu ich aktywności pod koniec roku. Warto również zwrócić uwagę na niepewny wynik Brexitu. Może mieć on znaczący wpływ dla relacji handlowych między Polską a Wielką Brytanią. Bardzo prawdopodobny jest spadek wartości zarówno eksportu jak i importu między tymi krajami. Wobec tego dopiero z biegiem miesięcy będzie się wyłaniał pełniejszy obraz struktury handlowej w bieżącym roku.

 

 

 

Ogólne informacje na temat zaakceptowanego POIR 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój jest drugim pod względem budżetu programem na lata 2014-2020 i największym w Unii Europejskiej programem finansujący badania, rozwój oraz innowacje. Na jego realizację przeznaczono ok. 8,6 mld euro z Funduszy Europejskich, tj. ponad 36 mld zł. Najważniejszym jego założeniem jest dofinansowanie projektów badawczo-rozwojowych prowadzonych przez przedsiębiorców – samodzielnie lub we współpracy z sektorem nauki – oraz wdrożenia ich wyników na rynek.

– Dzięki środkom Programu Inteligentny Rozwój naukowcy i przedsiębiorcy zyskają nowe możliwości prowadzenia wspólnych przedsięwzięć. Z efektów tej współpracy za kilka lat będzie mógł skorzystać każdy z nas – podkreśliła minister infrastruktury i rozwoju Maria Wasiak.

Zgodnie z hasłem przewodnim PO IR, którym jest wsparcie projektów od pomysłu do rynku, dofinansowany zostanie cały proces powstawania innowacji: od fazy tworzenia się pomysłu, poprzez etap prac badawczych (w tym przygotowanie prototypu) aż po wprowadzenie go na rynek – powiedziała minister Wasiak. Dodała, że preferowane będą przedsięwzięcia wpisujące się w tzw. inteligentne specjalizacje, tj. wybrane dziedziny gospodarki i nauki, stanowiące potencjał rozwojowy kraju i regionów.

Środki programu przyczynią się do rozwoju innowacyjności polskiej gospodarki, przede wszystkim poprzez zwiększanie nakładów na B+R ponoszonych przez przedsiębiorstwa. Podejmowane działania, skoncentrowane będą głównie na wzmocnieniu powiązań między biznesem a nauką, a tym samym na zwiększeniu stopnia komercjalizacji wyników prac B+R w kraju i ich praktycznego wykorzystania w gospodarce, a także na wsparciu i rozwoju innowacyjności firm. – Fundusze PO IR przyczynią się do powstania dobrych praktyk i trwałych mechanizmów współpracy świata nauki i biznesu, która leży u podstaw przełomowych i konkurencyjnych rozwiązań – podkreśliła szefowa resortu.

Finansowanie kierowane będzie również do firm korzystających z usług świadczonych przez instytucje otoczenia biznesu (w szczególności takich jak parki naukowo-technologiczne czy centra transferu technologii), a także z usług jednostek naukowych, prowadzących prace B+R na zlecenie przedsiębiorstw. Wsparcie tego typu zostanie indywidualnie dostosowane do potrzeb firm oraz będzie modelowane w oparciu o sygnały płynące z rynku. Wybrane instrumenty PO IR adresowane będą do przedsiębiorstw planujących rozszerzyć swoją działalność poza granice kraju oraz współpracujących w zakresie transferu technologii, także z partnerami zagranicznymi. Część pieniędzy zostanie przeznaczona na działania, których realizacja wzmocni
pozycję polskiej nauki na arenie międzynarodowej.

Poszczególne obszary wsparcia określone zostały w ramach 5 osi priorytetowych:

obszary wsparcia POIR Ogólne informacje na temat zaakceptowanego POIR 2014 2020

1) Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa – ok. 3,85 mld euro z polityki spójności (44,69 proc. budżetu programu):

przykładowe typy projektów: przedsięwzięcia B+R realizowane przez firmy, sektorowe programy B+R realizowane przez konsorcja naukowo-przemysłowe oraz prace B+R prowadzone z udziałem funduszy kapitałowych.

2) Wsparcie otoczenia i potencjału innowacyjnych przedsiębiorstw – ok. 1,04 mld euro z Funduszy Europejskich (12,11 proc. budżetu programu ):

przykładowe typy projektów: tworzenie warunków infrastrukturalnych dla prowadzenia działalności B+R przez przedsiębiorstwa, wsparcie rozwoju otwartych innowacji, proinnowacyjne usługi dla MŚP świadczone przez instytucje otoczenia biznesu, wsparcie ochrony własności przemysłowej firm, bony na innowacje dla MŚP na sfinansowanie współpracy z jednostkami naukowymi.

3) Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach – ok. 2,2 mld euro ze środków UE (25,55 proc. budżetu programu):

przykładowe typy projektów: wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, kredyt na innowacje technologiczne, fundusz gwarancyjny dla wsparcia innowacyjnych firm, wsparcie przedsiębiorstw przez fundusze typu venture capital, sieci aniołów biznesu oraz fundusze kapitału zalążkowego (we wdrażaniu III osi PO IR duże znaczenie będą miały instrumenty finansowe), wsparcie promocji oraz internacjonalizacji innowacyjnych przedsiębiorstw.

4) Zwiększenie potencjału naukowo-badawczego – ok. 1,22 mld euro z funduszy unijnych (14,20 proc. budżetu PO IR):

przykładowe typy projektów: finansowanie badań naukowych i prac rozwojowych, rozwój nowoczesnej infrastruktury badawczej sektora nauki, wsparcie powstawania międzynarodowych agend badawczych, zwiększenie potencjału kadrowego sektora B+R (projekty finansowane w IV osi PO IR będą realizowane głównie przez konsorcja jednostek naukowych i naukowo-przemysłowych); nacisk położony zostanie na dostosowanie wspieranych prac B+R do potrzeb
gospodarki oraz na zaangażowanie przedsiębiorstw (np. jako członków konsorcjów) w realizację projektów.

5) Pomoc techniczna – 3,45 proc. z Funduszy Europejskich.

Źródło: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Wszystkie programy na lata 2014-2020 zaakceptowane przez KE!

Komisja Europejska zaakceptowała wszystkie programy na nową perspektywę. Ostatnie decyzje wydała dla Programu Inteligentny Rozwój (PO IR) oraz dziewięciu programów regionalnych (RPO) województw: zachodniopomorskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, mazowieckiego, świętokrzyskiego, lubelskiego, podkarpackiego, małopolskiego oraz podlaskiego.

Pierwszy konkurs na lata 2014-2020 został już ogłoszony z Programu Polska Cyfrowa. W resorcie oraz regionach trwają prace nad organizacją systemu wdrażania pozostałych programów, tak by konkursy mogły być ogłaszane jak najszybciej – podkreśla minister infrastruktury i rozwoju Maria Wasiak.

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój jest drugim pod względem budżetu programem na lata 2014-2020 i największym w Unii Europejskiej programem finansującym badania, rozwój oraz innowacje. Na jego realizację przeznaczono ok. 8,6 mld euro z Funduszy Europejskich, tj. ponad 36 mld zł. Najważniejszym jego założeniem jest dofinansowanie projektów badawczo-rozwojowych prowadzonych przez przedsiębiorców – samodzielnie lub we współpracy z sektorem nauki – oraz wdrożenia ich wyników na rynek.

Głównym celem RPO będzie zwiększenie konkurencyjności regionów oraz poprawa jakości życia ich mieszkańców poprzez wykorzystanie potencjałów regionalnych i niwelowanie barier rozwojowych. Tak jak w mijającej perspektywie, programy regionalne będą zarządzane przez poszczególne Urzędy Marszałkowskie. Budżet 16 RPO wynosi ok. 31,3 mld euro. Jest to niemal 40% (wzrost z ok. 25%) wszystkich środków na lata 2014-2020.

Pozostałe programy:

  • Program Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 to tak jak jego poprzednik, największy polski program (27,4 mld euro z UE). Będzie źródłem funduszy na infrastrukturę transportową, ochronę środowiska, energetykę, gospodarkę niskoemisyjną, ochronę zdrowia i kulturę.
  • Program Wiedza Edukacja Rozwój (4,65 mld euro z UE i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia osób młodych) to środki na aktywizację zawodową osób młodych (15-29 lat), reformy polityk publicznych w obszarze rynku pracy, gospodarki i edukacji, rozwój szkolnictwa wyższego, wyższą jakość usług służby zdrowia i programy profilaktyczne oraz na innowacje społeczne i współpracę ponadnarodową.
  • Program Polska Cyfrowa to prawie 2,2 mld euro z UE na szerokopasmowy internet, e-administrację i podniesienie kompetencji cyfrowych społeczeństwa.
  • Program Polska Wschodnia (2 mld euro z UE) to dodatkowe, obok programów krajowych i regionalnych, wsparcie dla województw lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. Fundusze programu trafią na przedsiębiorczość i innowacyjność, transport publiczny i drogi w miastach wojewódzkich Polski Wschodniej oraz kolej.
  • Program Pomoc Techniczna to nieco ponad 700 mln euro z UE na „oliwienie” systemu wdrażania funduszy unijnych w Polsce tak, by inwestowanie tych pieniędzy odbywało się prawidłowo (m.in. szkolenia dla beneficjentów i pracowników instytucji wdrażających fundusze).

Źródło: MIR

europe, negocjacje programów

Pierwsze dotacje już wkrótce

europe Pierwsze dotacje już wkrótcePowoli rozpoczyna się przyznawanie środków unijnych w ramach perspektywy na lata 2014-2020. Dotacje będą przyznawane w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych. Część z nich została już zaakceptowana przez Komisję Europejską.

 

 

KE zatwierdziła już 5 z 6 krajowych programów operacyjnych przedłożonych jej przez stronę polską:

  • Polska Cyfrowa (PO PC),
  • Pomoc Techniczna (PO PT),
  • Polska Wschodnia (PO PW),
  • Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ),
  • Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER).

Jeszcze w tym roku mają zostać ogłoszone pierwsze konkursy w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Na akceptację wciąż czeka Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (PO IR), którego częścią jest działanie 3.2 Wsparcie internacjonalizacji innowacyjnych przedsiębiorstw.

Zatwierdzono także 7 z 16 Regionalnych Programów Operacyjnych dla województw:

  • dolnośląskiego,
  • kujawsko-pomorskiego,
  • lubuskiego,
  • łódzkiego,
  • opolskiego,
  • śląskiego,
  • wielkopolskiego.

Więcej informacji o RPO można znaleźć TUTAJ.

Dotacje w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych będą pochodzić ze środków w wysokości 82,5 mld euro, które Polska w latach 2014-2020 otrzyma z budżetu Unii Europejskiej  na prowadzenie polityki spójności. Ze względów proceduralnych najkorzystniejsze dla przedsiębiorców byłoby zaakceptowanie wszystkich programów przez KE najpóźniej na początku 2015 roku, gdyż pozwoli to na szybkie ogłoszenie pierwszych konkursów, przeprowadzenie naborów wniosków i wsparcie działalności polskich firm.

Źródło: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

PO IR przesłany do Komisji Europejskiej

3.2 obrazek 80x80 PO IR przesłany do Komisji Europejskiej9 grudnia 2014 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (PO IR) został przekazany do akceptacji Komisji Europejskiej. Jest drugim pod względem budżetu polskim programem nowej perspektywy dotacyjnej na lata 2014-2020 i największym europejskim programem nastawionym na wspieranie B+R i innowacji. Zakłada też wsparcie internacjonalizacji przedsiębiorstw.

Zgodnie ze słowami Minister Infrastruktury i Rozwoju Marii Wasiak PO IR „ma umożliwić skuteczne przejście „od pomysłu do rynku”, poprzez przekształcanie pomysłów w niespotykane dotąd produkty, usługi i technologie. Realizowane będą projekty wpisujące się w tzw. inteligentne specjalizacje, czyli w te dziedziny gospodarki i nauki, które stanowią potencjał rozwojowy kraju i regionów”. Fundusze z PO IR będą wspierały badania i rozwój prowadzone w kooperacji przedsiębiorstw z sektorem nauki oraz komercjalizację tych badań, co ma zwiększyć poziom innowacyjności polskiej gospodarki i wzmocnić pozycję naszego kraju na arenie międzynarodowej.

Przekazanie PO IR do akceptacji Komisji Europejskiej przed końcem 2014 r. daje nadzieję na szybkie uruchomienie działań proeksportowych, ogłoszenie naborów wniosków i dystrybucję środków wśród przedsiębiorstw. Do tej pory KE zaakceptowała polskie programy operacyjne Polska Cyfrowa oraz Pomoc Techniczna.

Na realizację programu przeznaczono ok. 8,6 mld euro z Funduszy Europejskich (FE), a więc niemal 36 mld zł.

Realizowanych będzie 5 osi priorytetowych:

  1. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa – alokacja, ok. 3,85 mld euro z FE:
    – przykładowe typy projektów: projekty B+R realizowane przez przedsiębiorstwa, sektorowe programy B+R realizowane przez konsorcja naukowo-przemysłowe oraz prace B+R prowadzone z udziałem funduszy kapitałowych.
  2. Wsparcie otoczenia i potencjału innowacyjnych przedsiębiorstw – alokacja ok. 1,04 mld euro z FE:
    – przykładowe typy projektów: tworzenie warunków infrastrukturalnych dla prowadzenia działalności B+R przez przedsiębiorstwa, wsparcie rozwoju otwartych innowacji, proinnowacyjne usługi dla MŚP świadczone przez instytucje otoczenia biznesu, wsparcie ochrony własności przemysłowej przedsiębiorstw, bony na innowacje dla MŚP na sfinansowanie współpracy z jednostkami naukowymi.
  3. Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach – alokacja ok. 2,2 mld euro z FE:
    – przykładowe typy projektów: wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, kredyt na innowacje technologiczne, fundusz gwarancyjny dla wsparcia innowacyjnych firm, wsparcie przedsiębiorstw przez fundusze typu venture capital, sieci aniołów biznesu oraz fundusze kapitału zalążkowego (we wdrażaniu III osi PO IR duże znaczenie będą miały instrumenty finansowe), wsparcie promocji oraz internacjonalizacji innowacyjnych przedsiębiorstw.
  4. Zwiększenie potencjału naukowo-badawczego – alokacja ok. 1,22 mld euro z FE:
    – przykładowe typy projektów: finansowanie badań naukowych i prac rozwojowych, rozwój nowoczesnej infrastruktury badawczej sektora nauki, wsparcie powstawania międzynarodowych agend badawczych, zwiększenie potencjału kadrowego sektora B+R (projekty finansowane w IV osi PO IR będą realizowane głównie przez konsorcja jednostek naukowych i naukowo-przemysłowych); nacisk położony zostanie na dostosowanie wspieranych prac B+R do potrzeb gospodarki oraz na zaangażowanie przedsiębiorstw (np. jako członków konsorcjów) w realizację projektów.
  5. Pomoc techniczna.

Źródło: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Spotkanie roczne przedstawicieli MIR i KE

P0122050001 300x199 Spotkanie roczne przedstawicieli MIR i KE

W dniach 2-3.10.2014 r. w Kazimierzu Dolnym odbyło się spotkanie roczne pomiędzy reprezentantami polskiego rządu zaangażowanymi we wdrażanie funduszy europejskich a przedstawicielami Komisji Europejskiej. Podczas spotkania dyskutowano zarówno o minionej perspektywie dotacji z lat 2007-2013, jak i o nadchodzących programach w ramach perspektywy 2014-2020. Stronę polską reprezentowali sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Adam Zdziebło oraz podsekretarze Marceli Niezgoda i Iwona Wendel.

 

Wiceminister Marceli Niezgoda podkreślił wagę przejściowego okresu, w którym należy skupić się na jak najlepszym wykorzystaniu już przyznanych środków z poprzedniej puli oraz dokładnym, ale jednocześnie szybkim przygotowaniu nowych naborów. Rozmowy odbyte podczas spotkania rocznego w Kazimierzu są według Niezgody pierwszą próbą podsumowania dotychczasowej realizacji polityki spójności i punktem wyjścia dla przyszłej perspektywy.

Zgodnie ze słowami wiceministra projekty współfinansowane przez Unię Europejską odpowiadały za 20% średniorocznego wzrostu PKB Polski. Jeśli chodzi o wartość projektów, na dzień 5 października podpisano 103522 umowy o wartości 409,9 mld PLN, z czego 284,7 mld to środki unijne), alokacja środków na lata 2007-2013 została przekroczona o 0,7%. Dotychczasowe wydatki beneficjentów wyniosły 298,4 mld PLN, z czego dofinansowanie 210,8 mld PLN, co świadczy o przekroczeniu 70% przeznaczonej puli.

 

Źródła: Portal Funduszy Europejskich, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Co przyniesie umowa TTIP?

ueusa Co przyniesie umowa TTIP?Konflikt na Ukrainie, aktywność terrorystyczna na Bliskim Wschodzie czy zmiany rządowe w kraju i w UE zajmują obecnie czołówki stron gazet, stanowiąc główne tematy rozmów polityków i społeczeństwa. Tymczasem w cieniu powyższych wydarzeń negocjowana jest bardzo ważna dla europejskiej gospodarki umowa pomiędzy Unią a Stanami Zjednoczonymi dotycząca utworzenia strefy wolnego handlu – tzw. TTIP.

 

Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP, pol. Transatlantyckie Partnerstwo w dziedzinie Handlu i Inwestycji) to otoczone dotychczas nimbem tajemnicy porozumienie pomiędzy dwoma największymi gospodarkami świata (według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego PKB Unii wyniosło w 2013 r. ok. 17,4 bln USD, natomiast Stanów – ok. 16,2 bln USD). Z uwagi na fakt, że proces negocjacyjny jest utajniony, do informacji publicznej podaje się jedynie niepełne informacje, a ostateczny kształt umowy oraz szczegółowe ustalenia będą podane w późniejszym okresie, już po zakończeniu procesu.

Jak powiedział komisarz UE ds. handlu, Karel de Gucht, otwarte negocjacje nie są możliwe. Tajność przygotowywanego porozumienia wywołuje podejrzenia o chęć wprowadzenia bocznymi drzwiami ustaleń niekorzystnych dla obywateli bądź kontrowersyjnych, jak miało to miejsce w przypadku umowy ACTA. Niepokój zwiększa też fakt, iż to właśnie de Gucht był jednym z głównych orędowników wprowadzenia umowy o prawie własności intelektualnej.

Nie wiadomo również, kiedy umowa wejdzie w życie. Według wstępnych szacowań pod koniec 2013 r. europejska strona negocjacji chciała wejścia w życie TTIP w ciągu roku, czyli pod koniec 2014 r. Termin ten jest jednak niemożliwy do wypełnienia z uwagi na przedłużające się negocjacje, a także ewentualną amerykańską procedurę legislacyjną – Kongres USA ma prawo wprowadzać poprawki przed ratyfikacją umowy, co może jeszcze bardziej opóźnić finisz rozmów. Szybka ścieżka wprowadzenia umowy została przyjęta jedynie w UE (akceptacja Parlamentu UE i krajów członkowskich). Obecnie mówi się o zakończeniu negocjacji w 2015 r., jednak bez podawania konkretnego kwartału.

Dostrzega się również zagrożenie płynące z prawdopodobnego umieszczenia w umowie mechanizmu ISDS (Investor-State Dispute Settlement), który pozwala na pozwanie do sądu arbitrażowego państwa przez zagranicznego inwestora i umożliwia korporacjom uzyskać odszkodowanie za domniemane straty wywołane np. regulacjami prawnymi chroniącymi obywateli czy zasoby naturalne danego kraju. Z uwagi na kontrowersje Komisja Europejska wstrzymała negocjacje w tym elemencie umowy i ogłosiła konsultacje społeczne, podczas których otrzymała prawie 150 tys. głosów organizacji i indywidualnych obywateli, wyrażających zaniepokojenie planami wprowadzenia omawianych rozwiązań do TTIP. Rezultaty badania mają być opublikowane w listopadzie 2014 r.

Z drugiej strony, do głównych ułatwień, które według doniesień ma przynieść podpisanie umowy, ma być uproszczenie kwestii związanych z wizami, normami i licencjami. Pierwsza z kwestii szczególnie interesuje polskich przedsiębiorców, którzy napotykali często problemy z uzyskaniem pozwolenia na wjazd do Stanów Zjednoczonych dla swych pracowników świadczących usługi w ramach kontraktów. TTIP ma także uprościć procedury związane z certyfikacją, standaryzacją, normami technicznymi, oznakowaniem i bezpieczeństwem produktów oraz z wymogami sanitarnymi i fitosanitarnymi, co ma szczególny wpływ na eksport polskich produktów rolnych za ocean. Nie będzie natomiast dotyczyła m.in. kwestii żywności GMO.

Utworzenie strefy wolnego handlu między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi wyeliminuje cła i uprości procedury administracyjne. Dane Komisji Europejskiej mówią, że obecnie koszty barier pozataryfowych w handlu UE-USA wynoszą od 10 do 20% wartości towarów i to one, a nie cło (średnio ok. 4%), stanowią główny powód wysokiego kosztu transatlantyckiej wymiany handlowej.

Jednym z głównych celów TTIP jest także ułatwienie przedsiębiorcom inwestycji bezpośrednich. USA są ósmym największym inwestorem w Polsce (według danych NBP 10,7 mld USD w 2012 r.) i odpowiadają za 4,6% wszystkich BIZ w naszym kraju. Sektory, które najczęściej korzystają z napływu amerykańskiego kapitału, to przemysł (59%), działalność finansowa i ubezpieczeniowa (12%) oraz handel i naprawa samochodów (10%). Jeśli wziąć pod uwagę również inwestycje Amerykanów w Polsce za pośrednictwem innych krajów, można ocenić ich tutejszą aktywność na 20-30 mld USD. Na koniec 2012 r. prawie 800 spółek działających w naszym kraju miało związek kapitałowy ze Stanami Zjednoczonymi. Przekłada się to na 180 tys. zatrudnionych osób. Z kolei USA po podpisaniu umowy TTIP spodziewają się inwestycji europejskich przedsiębiorstw na poziomie 3 mld USD.

Zgodnie z „Małym rocznikiem statystycznym Polski 2013” wartość polskiego eksportu do USA w 2013 r. wyniosła 14,11 mld PLN (wzrost o 20% w stosunku do roku poprzedniego), natomiast importu z tego kraju – 17,35 mld PLN (wzrost o 4,6%). Wymiana handlowa tyczy się przede wszystkim przemysłu elektromaszynowego. Wyroby z tego sektora stanowią 52% towarów wywożonych z Polski do Stanów oraz 58% towarów przywożonych. Z uwagi na inwestycje amerykańskie w sektor lotniczy (m.in. przejęcie PZL Mielec przez Sikorsky Aircraft na przełomie 2006 i 2007 r.) dużą część stanowią silniki turboodrzutowe i turbośmigłowe oraz turbiny gazowe.

UE i USA wspólnie odpowiadają za 1/3 światowego handlu, połowę światowego PKB i 40% światowej produkcji. Dziennie wymiana handlowa między nimi warta jest 2 mld USD. Tylko w początkowym okresie obowiązywania TTIP zyski przedsiębiorców z tytułu liberalizacji handlu szacuje się na 120 mld USD, a zwiększenie zatrudnienia – na 13 mln.

Warto przypomnieć, że niedawno podpisano porozumienie o wolnym handlu pomiędzy UE a Kanadą (CETA, Comprehensive Economic and Trade Agreement), które ma wejść w życie w 2016 r.

Źródło: Gazeta Wyborcza; Forbes; Puls Biznesu; International Business Times; Główny Urząd Statystyczny; Międzynarodowy Fundusz Walutowy

Rozpoczęcie negocjacji Umowy Partnerstwa 2014-2020 z Komisją Europejską

5 marca 2014 r. rozpoczęły się negocjacje między Komisją Europejską, a polskim rządem, których celem jest wypracowanie sposobu jak najlepszego zainwestowania środków europejskich na latach 2014-2020. Otwarcie negocjacji następuje po przekazaniu przez Polskę 10 stycznia 2014 r. projektu Umowy Partnerstwa, która jest strategicznym dokumentem całościowo obejmującym zagadnienia związane z Funduszami Europejskimi.

Środki unijne, które oprócz polityki spójności wspierają także rybołówstwo i rolnictwo, są podstawą średnio i długookresowej strategii rozwoju Polski. Ich rolą jest zwiększenie poziomu inwestycji na rzecz zwiększenia wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy oraz podniesienia poziomu konkurencyjności polskich regionów.

Celem Komisji Europejskiej jest przyjęcie wszystkich umów partnerstwa i programów operacyjnych na lata 2014-2020 przedłożonych przez państwa członkowskie przed końcem swojej obecnej kadencji. Dokumenty te muszą odzwierciedlać główne elementy nowej polityki spójności, takie jak: koncentracja tematyczna, orientacja na rezultaty oraz strategiczne uwarunkowanie inwestycji.

Na Polskę w ramach polityki spójności przypada 82,5 mld euro w latach 2014-2020, co czyni ją zdecydowanie największym beneficjentem tej polityki w całej UE.

Johannes Hahn, komisarz UE ds. polityki regionalnej:

„Cieszę się, że to Polska jest pierwszym krajem, który oficjalnie rozpoczął negocjacje z Komisją i jako pierwszy przedstawił nam swoją strategię, zapisaną w projekcie Umowy Partnerstwa w ramach naszej nowej, zreformowanej polityki spójności. Reforma tej polityki oznacza fundamentalną zmianę, zwrot w kierunku wspierania realnej gospodarki, innowacji i trwałego wzrostu. Dla Polski będzie to oznaczać uzyskanie przewagi konkurencyjnej w nowych obszarach, między innymi lepsze powiazanie badań naukowych z możliwościami praktycznego zastosowania ich z biznesie, wspieranie innowacji w celu tworzenia trwałych miejsc pracy oraz inwestycje w efektywność energetyczną i zrównoważony transport. W ciągu najbliższych tygodni powinno nam się udać uzgodnić strategie, która będzie dobrze służyć Polsce przez następne 10 lat. Mam nadzieje, że wkrótce rozpoczną się negocjacje z pozostałymi państwami członkowskimi i że konstruktywny dialog Komisji z Polską będzie wzorem dla innych. Trzeba jednak pamiętać, że troska o jakość tych ustaleń, o jakość strategii musi brać górę nad chęcią jak najszybszego zakończenia negocjacji, zarówno w fazie przygotowania, jak i bezpośrednich rozmów.”

Wicepremier Elżbieta Bieńkowska:

„Pragnę podziękować komisarzowi Hahnowi za osobiste zaangażowanie, które umożliwiło rozpoczęcie dzisiaj negocjacji ze stroną polską. Chcę podkreślić, że te rozmowy stanowią dla polskiego rządu najwyższy priorytet. Polska po raz drugi jest największym beneficjentem Funduszy Europejskich, w ramach których na samą tylko politykę spójności otrzymała 82,5 mld euro. Naszą ambicją jest utrzymanie pozycji lidera w inteligentnym i zrównoważonym inwestowaniu tych środków. Udowodniliśmy już w trakcie poprzedniej perspektywy budżetowej, że potrafimy z powodzeniem inwestować europejskie fundusze tak, by przekładało się to na korzyści nie tylko dla Polski, ale także dla płatników netto do unijnego budżetu. Chcemy nadal czerpać z tych doświadczeń przy inwestowaniu obecnie przyznanych nam środków. Jesteśmy zdeterminowani by rozpocząć wdrażanie nowych programów operacyjnych jeszcze w tym roku, w którym przypada 10-lecie członkostwa Polski w Unii Europejskiej.”

Źródło: funduszeeuropejskie.gov.pl